Kusur tespiti nedir?
Kusur tespiti, trafik kazasına karışan tarafların kazanın oluşunda ne ölçüde hatalı olduklarının belirlenmesidir. Kusur oranı, kimin hangi zarardan ve ne ölçüde sorumlu olacağını doğrudan etkiler.
Kusur nasıl belgelenir?
- Kaza yerindeki belgeler: Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 81. maddesine göre yalnız maddi hasar meydana gelen kazalarda, kazaya dahil kişilerin tümü yetkili ve görevli kişinin gelmesine lüzum görmezlerse bunu aralarında yazılı olarak saptayarak kaza yerinden ayrılabilirler. Diğer durumlarda kaza yetkili ve görevli memurlara bildirilir.
- Bilirkişi incelemesi: Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 266. maddesine göre mahkeme, çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren hâllerde taraflardan birinin talebiyle ya da kendiliğinden bilirkişinin görüşüne başvurur.
- Uzman görüşü (kusur mütalaası): HMK’nın 293. maddesine göre taraflar, dava konusu olayla ilgili olarak uzmanından bilimsel mütalaa alabilir; hâkim raporu hazırlayan uzmanın dinlenmesine karar verebilir.
Kusur mütalaası nedir?
Kusur mütalaası, kazanın oluş şeklini teknik verilerle açıklayan ve tarafların kusur durumunu değerlendiren rapordur. Genellikle şu konuları ele alır:
- kazanın oluş şekli,
- tarafların manevra ve hız durumları,
- ihlal edildiği değerlendirilen trafik kuralları,
- yol, hava ve görüş koşulları gibi kazanın oluşuna etki eden diğer etkenler.
Kusurun tazminata etkisi
- İşletenin sorumluluğu: KTK’nın 85. maddesine göre motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa aracın işleteni sorumludur; işleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.
- Sorumluluktan kurtulma ve indirim: KTK’nın 86. maddesine göre işleten, kazanın mücbir sebepten veya zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini belirli şartlarla ispat ederse sorumluluktan kurtulur; kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse hâkim tazminatı indirebilir.
- Genel kural: Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 49. maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı fiille zarar veren zararı gidermekle yükümlüdür; 51. maddesine göre hâkim tazminatın kapsamını özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler; 52. maddesine göre zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkisi varsa tazminat indirilebilir.
- Trafik sigortası: KTK’nın 92/g maddesine göre hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadır.
Kusur oranına itiraz
- Sigorta şirketine: KTK’nın 97. maddesine göre zorunlu trafik sigortasında dava yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılır. Kuruluş 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir.
- Tahkim veya dava: Bu süreçlerde kusur mütalaası, kusur dağılımına ilişkin iddianızın teknik dayanağı olarak dosyaya eklenebilir.
Kusur mütalaası nerelerde kullanılır?
- Sigorta başvuruları ve itirazlar
- Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkeme süreçleri
- Arabuluculuk görüşmeleri ve rücu davaları
- Değer kaybı, araç mahrumiyeti ve ticari kazanç kaybı gibi kalemlerin kusur oranına göre değerlendirilmesi
Dkmrapor’da kusur değerlendirmesine ilişkin uzman görüşü raporunuzu hazırlayabilirsiniz. Hemen kayıt olun. Ayrıntılar için Trafik Kusur Uzmanı sayfamıza bakın.
Kaynaklar: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.81, 85, 86, 92, 97; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49, 51, 52; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266, 293. Metinler 26.10.2026’da mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edildi. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.