Araç Mahrumiyeti (Hak Mahrumiyeti) Raporu

Araç Mahrumiyeti (Hak Mahrumiyeti) Nedir?

Araç mahrumiyeti, halk arasında hak mahrumiyeti olarak da bilinir: trafik kazasında hasar gören aracın onarım nedeniyle kullanılamadığı süre boyunca araç sahibinin aracından yoksun kalmasıdır. Bu yoksunluktan doğan zarar, aracın onarım masrafından ayrı bir kalem olarak ileri sürülür.

Kavramın “hak mahrumiyeti” adıyla nasıl kullanıldığını Hak Mahrumiyeti Nedir, Ne Demek? yazımızda, kaza sonrası haklarınızı ise Trafik Kazası Sonucu Araç Mahrumiyeti yazımızda anlattık.

Hangi Dayanakla İstenir?

Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesine göre bir motorlu aracın işletilmesi bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa aracın işleteni doğan zarardan sorumludur; işleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Kanun’un 90. maddesine göre Karayolları Trafik Kanunu’nda düzenlenmeyen konularda Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümleri uygulanır.

Trafik Sigortasından mı, Kusurlu Taraftan mı?

Karayolları Trafik Kanunu’nun 92/k maddesine göre gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadır. Genel Şartların A.5 maddesi de trafik sigortasının maddi zararlar teminatını “zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalma” olarak tanımlar. Kanun “araç mahrumiyeti” ifadesini ayrıca kullanmaz; ancak bu hükümler nedeniyle araç mahrumiyeti talebinin trafik sigortası yerine kusurlu sürücüye ve aracın işletenine yöneltilmesi gündeme gelir. Talebi kime yönelteceğinizi dosyanızın özelliklerine göre avukatınızla belirleyin.

Talepte Önemli Olan Unsurlar

• Aracın kullanılamadığı süre: Aracın onarım nedeniyle kullanılamadığı sürenin belgelenmesi gerekir; servis giriş ve çıkış kayıtları ile onarım belgeleri bu süreyi gösterir.
• Zararın ispatı: Türk Borçlar Kanunu’nun 50. maddesine göre zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak hakkaniyete uygun bir miktar belirler.
• Kusur durumu: Türk Borçlar Kanunu’nun 51. maddesine göre hâkim tazminatın kapsamını özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler; 52. maddesine göre zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkisi varsa tazminat indirilebilir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 86. maddesine göre de kazanın oluşunda zarar görenin kusuru ispat edilirse hâkim tazminatı indirebilir.
• Aracın kullanım amacı: Araç gelir elde etmek için kullanılıyorsa, aracın çalışamamasından doğan kazanç kaybı ayrıca ticari kazanç kaybı olarak değerlendirilir.

Talep Süreci

1. Zararı raporlayın: Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 293. maddesine göre taraflar, dava konusu olayla ilgili olarak uzmanından bilimsel mütalaa alabilir. Aracın kullanılamadığı süreyi ve bu sürenin karşılığını gösteren rapor talebin dayanağı olur.
2. Sigortaya yöneltilecekse yazılı başvuru: Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesine göre zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içindeki talepte dava yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru gerekir. Başvuru 15 gün içinde yazılı olarak cevaplanmazsa veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir.
3. Uzlaşma ya da dava: Rapor; arabuluculuk, tahkim veya mahkeme süreçlerinde talebin gerekçesi olarak dosyaya eklenir.

Zamanaşımı

Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesine göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar; dava cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu daha uzun bir süre öngörürse o süre uygulanır.

DKMrapor ile Araç Mahrumiyeti Raporu

DKMrapor, araç mahrumiyetinden doğan zararı teknik, ölçülebilir ve sürece uygun biçimde raporlamanızı sağlar. Raporunuzu dakikalar içinde hazırlayabilir, dilerseniz uzmana imzalatabilirsiniz. Rapor; sigorta başvurularında, icra takiplerinde, arabuluculukta, tahkim ve mahkeme süreçlerinde kullanılabilir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat metinleri 26.10.2026 tarihinde mevzuat.gov.tr ve resmigazete.gov.tr üzerinden kontrol edilmiştir. Somut dosyanız için avukatınıza danışın.