Kazadan sonra onarılan bir araç, hasarsız eşine göre ikinci el piyasasında daha düşük fiyata satılır. Bu farkın ne kadar olduğunu teknik verilere dayanarak hesaplayıp raporlayan kişiye değer kaybı uzmanı denir. Uzmanın raporu, sigorta başvurusunda ve davada talep edilen tutarın temel dayanağıdır.
Değer kaybı uzmanı ne iş yapar?
- Aracın marka, model, yıl, kilometre ve kaza öncesi durumunu inceler.
- Hasar gören ve değişen parçaları, onarımın niteliğini (boya, düzeltme, değişim) değerlendirir.
- Aracın kaza öncesi piyasa (rayiç) değerini belirler.
- Değer kaybını, aracın hasarsız haldeki piyasa değeri ile onarıldıktan sonraki piyasa değeri arasındaki fark olarak hesaplar. Anayasa Mahkemesi 2020 ve 2022'de genel şartlardaki formüle dayanak veren hükümleri iptal etti; bugün tazminat Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümlerine ve piyasa koşullarına göre belirlenir.
- Bulguları, dayanakları ve sonucu gösteren yazılı bir rapor hazırlar.
Eksper, bilirkişi ve uzman: farkı ne?
| Unvan | Kim atar / kim alır | Nerede kullanılır |
|---|---|---|
| Sigorta eksperi | Sigorta şirketi ya da sigortalı; lisanslı olması gerekir | Hasar dosyası, sigorta başvurusu |
| Bilirkişi | Mahkeme ya da Sigorta Tahkim Komisyonu atar | Dava ve tahkim süreci |
| Uzman görüşü | Taraflar kendileri alır | Dava dosyasına delil olarak sunulur |
Tarafların aldığı uzman görüşü, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 293. maddesinde "bilimsel mütalaa" olarak düzenlenmiştir; hâkim, raporu hazırlayan uzmanı duruşmada dinlemeye karar verebilir. Uzman raporu bilirkişi incelemesinin yerini tutmaz; ancak talebin doğru tutarla ve güçlü bir dayanakla açılmasını sağlar.
Rapor nerede kullanılır?
- Sigorta şirketine başvuru: Karşı tarafın trafik sigortasına yapılan değer kaybı başvurusunda talep edilen tutarı destekler. Dava ya da tahkimden önce bu yazılı başvuru zorunludur; şirket 15 gün içinde yazılı yanıt vermezse ya da talebi karşılamazsa dava açılabilir veya tahkime gidilebilir (KTK m. 97).
- Sigorta Tahkim Komisyonu: Sigorta şirketi ödemezse ya da eksik öderse başvuruda kullanılır.
- Dava: Davada talep tutarının belirlenmesine yardımcı olur. Dava sigorta şirketine de yöneltiliyorsa Yargıtay uygulamasına göre asliye ticaret mahkemesinde görülür ve ticari dava olduğu için önce arabulucuya başvurmak gerekir (TTK m. 5/A). Yalnız sürücü ve işletene karşı açılan davaya asliye hukuk mahkemesi bakar.
İyi bir değer kaybı raporunda neler olmalı?
- Aracın kimlik bilgileri ve kaza tarihi
- Hasar gören parçaların tek tek listesi ve onarım şekli
- Kaza öncesi piyasa değerinin dayanağı (emsal ilanlar, kaynaklar)
- Kullanılan hesaplama yöntemi ve formülün açıkça gösterilmesi
- Raporu hazırlayanın adı, unvanı ve imzası
Raporunuzu dakikalar içinde alın
Dkmrapor'un değer kaybı raporu modülünde araç ve hasar bilgilerini girersiniz; hesaplaması ve dayanakları gösterilmiş raporu dakikalar içinde indirirsiniz. Dilerseniz raporunuzu uzman onayıyla güçlendirebilirsiniz. Hemen kayıt olun.
Sık sorulan sorular
Her kazada değer kaybı oluşur mu? Hayır. Aracın yaşı, kilometresi, daha önceki hasarları ve onarımın niteliği sonucu değiştirir. Çok küçük hasarlarda değer kaybı hiç çıkmayabilir.
Sigorta şirketinin eksper raporuna itiraz edebilir miyim? Evet. Bağımsız bir uzman raporu, itirazınızı ve tahkim başvurunuzu destekler.
Değer kaybı başvurusu ne kadar sürede yapılmalı? Zamanaşımı, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır (KTK m. 109). Ayrıntılar için Araç Değer Kaybı Nedir? yazımıza bakın.