Taksi, dolmuş, servis aracı, kamyon ya da kiralık araç gibi ticari bir araç kazaya karıştığında, onarımda kaldığı her gün sahibine gelir kaybı olarak geri döner. Bu kayba ticari kazanç kaybı denir. Kusursuz ya da daha az kusurlu taraf, karşı tarafın kusuru oranında bu kaybın tazminini isteyebilir.
Araç mahrumiyetinden farkı ne?
Araç mahrumiyeti aracı kullanamamanın kendisini, yani başka bir araçla ulaşımın maliyetini karşılar. Ticari kazanç kaybı ise aracın çalışamaması yüzünden elde edilemeyen net geliri karşılar. Yargıtay ikisini ayrı zarar kalemleri olarak görür; ancak aynı günler için ikisinin birlikte istenip istenemeyeceği somut olaya göre değerlendirilir.
Kimler talep edebilir?
- Taksi, dolmuş ve minibüs işletenleri
- Yolcu ve yük taşımacıları (kamyon, tır, kamyonet)
- Servis ve araç kiralama firmaları
- Aracını işinin ayrılmaz parçası olarak kullanan esnaf ve şirketler
Tutar nasıl hesaplanır?
Hesaplamanın temeli, aracın çalışamadığı makul süre ile aynı dönemde elde edilecek günlük net kazançtır. Net kazanç, brüt gelirden yakıt, şoför ücreti, bakım gibi aracın çalışmaması yüzünden yapılmayan giderler düşülerek bulunur.
Tazminat ≈ makul çalışamama süresi (gün) × günlük net kazanç × karşı tarafın kusur oranı
Günlük kazanç için aracın geçmiş dönem kayıtları, meslek odası verileri ya da sektör ortalamaları kullanılabilir. Bu değerlerin dayanağı rapor içinde açıkça gösterilmelidir.
Hangi belgeler gerekir?
- Kaza tespit tutanağı ya da polis/jandarma raporu
- Servis giriş ve çıkış tarihlerini gösteren iş emri, fatura veya eksper raporu
- Ruhsat, ticari plaka ve çalışma belgeleri
- Vergi beyannameleri, fatura ve fiş kayıtları, sefer veya taşıma belgeleri gibi kazancı gösteren kayıtlar
- Varsa meslek odasından alınan günlük kazanç yazısı
Kimden ve ne zamana kadar istenir?
Talep kusurlu araç sürücüsüne ve aracın işletenine yöneltilir. Zorunlu trafik sigortası kazanç kaybını karşılamaz: Karayolları Trafik Kanunu'nun 92/k maddesi "gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları" sigorta kapsamı dışında tutar. Zamanaşımı, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır (KTK m. 109).
Raporunuzu 5 dakikada hazırlayın
Dkmrapor'un ticari kazanç kaybı raporu modülünde araç, onarım ve kazanç bilgilerini girin; dava ya da sigorta sürecinde kullanabileceğiniz uzman onaylı raporu dakikalar içinde indirin. Hemen kayıt olun.
Sık sorulan sorular
Kazancımı belgeleyemiyorsam ne olur? Kayıt eksikse meslek odası verileri ya da sektör ortalamaları kullanılabilir; ancak belgeli kazanç her zaman daha güçlü bir dayanaktır.
Onarım süresi uzadıysa tüm günler hesaba katılır mı? Yargıtay, aracın serviste kaldığı gerçek süreyi değil, makul onarım süresini esas alır. Servisten kaynaklanan gereksiz gecikmeler karşı taraftan istenemeyebilir.
Değer kaybı da istenebilir mi? Evet. Değer kaybı aracın piyasa değerindeki düşüşü karşılar ve kazanç kaybından ayrı bir kalemdir.