Araç mahrumiyet bedeli, kazadan sonra aracınızı kullanamadığınız günler için istenen tazminattır. Kanunda bunun için hazır bir formül yoktur; tutarı iki şey belirler: aracın ne kadar süre kullanılamadığı ve bu sürenin günlük karşılığı. Bu yazıda ikisinin nasıl belgelendiğini anlatıyoruz.
Kanun ne diyor?
- İspat: Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 50. maddesine göre zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak hakkaniyete uygun bir miktar belirler.
- Kapsam ve indirim: TBK’nın 51. maddesine göre hâkim tazminatın kapsamını özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler; 52. maddesine göre zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkisi varsa tazminat indirilebilir.
Bu yüzden hesabın gücü, belgelerin gücüdür: süreyi ve günlük bedeli ne kadar somut gösterirseniz, talep o kadar sağlam olur.
1. Aracın kullanılamadığı süre nasıl belgelenir?
- Servis kayıtları: Aracın servise giriş ve çıkış tarihlerini gösteren iş emri ve fatura.
- Eksper raporu: SEDDK’nın 2026/11 sayılı Genelgesiyle belirlenen ve 1 Temmuz 2026’dan itibaren kullanılan resmi ekspertiz rapor şablonunda “Hasar Onarım Süresi” alanı ile hasar tarihi, ekspertiz talep tarihi ve ilk ekspertiz tarihi yer alır. Bu rapor, onarım süresinin bağımsız bir kaydıdır.
- Ekspertizin zamanı: SEDDK’nın 2026/7 sayılı Genelgesinin 9. maddesine göre eksper, aynı ildeyse atandığı tarihi takip eden ilk iş günü, farklı ildeyse 2 iş günü içinde ekspertizi yapar.
2. Süreyi uzatan gecikmelere dikkat
Aynı Genelgenin 9. maddesine göre aracın serviste bulunmaması nedeniyle ekspertiz yapılamazsa eksper durumu ön raporla bildirir; ön rapor tarihinden itibaren 15 gün içinde araç servise bırakılmazsa rapor kapatılır. Ekspertizden sonra araç 30 gün içinde onarım için servise bırakılmazsa rapor ilk tespitlere göre tamamlanır.
Aracın servise geç bırakılması ya da onarımın sizden kaynaklanan nedenlerle uzaması, TBK’nın 52. maddesi bakımından zararın artmasına etkiniz olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle tarihleri baştan kayıt altına alın.
3. Günlük bedel neye göre belirlenir?
- Araç kiraladıysanız: Onarım süresince ödediğiniz kiralama bedeli, faturalarıyla birlikte doğrudan uğradığınız zararı gösterir.
- Kiralamadıysanız: Aracı kullanamamanın karşılığı, aracınızla aynı sınıftaki bir aracın emsal günlük kira bedeli üzerinden gösterilebilir. Dkmrapor’un araç mahrumiyeti raporu bu yöntemle, aracın servise giriş ve çıkış tarihleri ve aracın sınıfına uygun emsal günlük kira bedeli esas alınarak hazırlanır.
Kanunda günlük bedeli belirleyen bir tarife yoktur; tutar uyuşmazlıkta TBK’nın 50. maddesindeki ölçüye göre değerlendirilir.
4. Kusur oranı
Kazada sizin de kusurunuz varsa, TBK’nın 52. ve Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 86. maddelerine göre tazminat indirilebilir. Hesaplanan tutar, karşı tarafın kusuru oranında istenir.
Kimden istenir?
KTK’nın 92/k maddesine göre gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır. Bu nedenle mahrumiyet talebinin trafik sigortası yerine kazada kusurlu sürücüye ve aracın işletenine (KTK m.85) yöneltilmesi gündeme gelir. Talebi kime yönelteceğinizi dosyanıza göre avukatınızla belirleyin. Ticari araçlarda çalışılamayan günlerin kazancı ayrı bir kalemdir; bunun için Ticari Kazanç Kaybı yazımıza bakın.
Hesap için gereken belgeler
- Kaza tespit tutanağı ya da kazanın oluşuna ilişkin resmi belgeler (kusur oranı için)
- Servis giriş-çıkış tarihlerini gösteren iş emri ve fatura
- Eksper raporu (hasar onarım süresi ve ekspertiz tarihleri)
- Ruhsat ve araç bilgileri (aracın sınıfı için)
- Araç kiraladıysanız kiralama sözleşmesi ve faturaları
Ne zamana kadar istenir?
KTK’nın 109. maddesine göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar; dava cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu daha uzun bir süre öngörürse o süre geçerlidir.
Kavramın kendisi ve sık sorulan sorular için Hak Mahrumiyeti Nedir? yazımıza, raporunuzu hazırlamak için Araç Mahrumiyeti Raporu sayfamıza bakın.
Kaynaklar: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.50–52; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85, 86, 92, 109; SEDDK Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinin Uygulanmasına İlişkin Genelge (2026/7) m.9; SEDDK Motorlu Araç Sigortaları Kapsamında Sigorta Eksperlerince Kullanılacak Rapor Şablonlarına İlişkin Genelge (2026/11) Ek-1.1. Metinler 26.10.2026’da mevzuat.gov.tr ve seddk.gov.tr üzerinden kontrol edildi. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Konunun ayrıntılı anlatımı: Araç Mahrumiyeti