Trafik sigortasında değer kaybı, 1 Temmuz 2026’dan itibaren artık bir formülle değil, sigorta eksperinin raporunda piyasa analiz yöntemiyle hesaplanıyor. Bu yazıda eksperin resmi rapor şablonunda hangi adımları izlediğini, raporunuz elinize geçtiğinde neye bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Eski formül neden kullanılmıyor?
Resmî Gazete’nin 12.06.2026 tarihli ve 33278 sayılı nüshasında yayımlanan değişiklikle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının değer kaybı hesaplama eki (Ek-1) yürürlükten kaldırıldı. Yeni A.5 maddesine göre değer kaybı; aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark dikkate alınarak tespit edilir. Değişiklik 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi.
Hesabı kim yapar?
- Hasar için atanan eksper: Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinin (RG 12.02.2026/33166) 6. maddesine göre trafik sigortasında eksper ataması EKSİST (Eksper Atama ve Takip Sistemi) üzerinden sıralı olarak yapılır ve atanan eksper değer kaybını da gerçek zarar ilkesini gözeterek aynı raporda hesaplar.
- Hasar için eksper atanmamışsa: SEDDK’nın 2026/7 sayılı Genelgesinin 6/8. maddesine göre değer kaybı talep edilmesi hâlinde EKSİST üzerinden sıralı olarak eksper atanır.
- Hangi şablonla: SEDDK’nın 2026/11 sayılı Genelgesine göre eksper, değer kaybını Ek-1.1’deki “Değer Kaybı Dahil” ekspertiz raporu şablonunu kullanarak hesaplar. Bu Genelge de 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi.
Adım 1: Kaza öncesi piyasa rayiç değeri
Şablonun “Piyasa Rayiç Değer Tespiti” bölümünde eksper şu bilgilere yer verir:
- TSB (Türkiye Sigorta Birliği) ve SEİK (Sigorta Eksperleri İcra Komitesi) araç değer listelerindeki bedel, hem kaza tarihli hem güncel tarihli olarak,
- yetkili bayi ikinci el birimleri, galeriler ve internet portallarında yapılan fiyat araştırması; çevrim içi satış ilanlarının ekran görüntüsü veya çıktısı,
- aracın teknik donanımı, geçmiş mülkiyet durumu, hasar geçmişi, kilometresi ve kullanım şekli.
Bu araştırmanın sonucunda eksper, aracın kaza tarihindeki rayiç değerini tek bir tutar olarak yazar.
Adım 2: Geçmiş hasar kontrolü
Şablon, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) sorgusuyla aracın geçmiş hasar kayıtlarını tarihleriyle listelemeyi ve araç üzerinde tespit edilen, TRAMER sistemine yansıyan ya da yansımayan tüm hasarların açıklanmasını ister. Aracın çekme veya hurda belgeli işlem görüp görmediği de ayrıca işaretlenir; Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 92/l maddesine göre bu işlemi görmüş araçların değer kaybı talepleri trafik sigortası kapsamı dışındadır.
Adım 3: Değer kaybına konu parçalar
Eksper hasar gören her parça için yapılan işlemi işaretler: onarım+boya, değişim+boya, boya, değişim, boyasız onarım ve parçada eski hasar olup olmadığı. Parçanın türü ve aynı parçanın daha önce hasar görmüş olması gibi hususlar dikkate alınarak her parçanın değer kaybına konu edilip edilmeyeceği açıklanır.
Adım 4: Piyasa analiz yöntemi
Şablondaki açıklamaya göre gerçek zarar ilkesi gereği şunlar göz önünde bulundurulur: aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı ve süresi, yıpranma payı (kilometre, metal aksamın yoğunluğu, korozyon ve geçmiş hasarlar nedeniyle orijinalliğin yitirilip yitirilmediği), hasarın ağırlığı ve hasar gören bölgeler, onarımda kullanılan parçaların orijinal olup olmadığı. Gerçek piyasa alış ve satış koşullarına göre yapılan analizle aracın kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değerleri arasındaki fark bulunur; bu fark değer kaybı tespit tutarıdır.
Adım 5: Kusur oranına göre tazminat
Raporun hesap özetinde iki ayrı tutar yer alır: “Piyasa Analiz Yöntemine Göre Değer Kaybı Tespit Tutarı” ve “Kusur Oranı Nispetinde Değer Kaybı Tutarı”. Sigorta, karşı aracın sürücüsünün kusuru oranında öder; KTK’nın 92/g maddesine göre hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepler sigorta kapsamı dışındadır.
Tam veya ağır hasarda değer kaybı hesaplanır mı?
2026/11 sayılı Genelgeye göre eksper aracın tam veya ağır hasara uğradığını tespit ederse “Değer Kaybı Hariç” şablonu (Ek-1.2) kullanılır. Bu durumda değer kaybı yerine pert süreci gündeme gelir; ayrıntı için Pert Farkı Nedir? yazımıza bakın.
Rapor elinize geçince neye bakmalısınız?
- Rayiç değer tespitinde TSB ve SEİK liste bedelleri ile emsal ilanlar rapora eklenmiş mi?
- Geçmiş hasar listesi aracın gerçek geçmişiyle örtüşüyor mu; eski hasar sayılan parça gerçekten eski hasarlı mı?
- Değişen, onarılan ve boyanan parçaların hepsi listede ve doğru işlemle işaretlenmiş mi?
- Kusur oranı kaza tespit tutanağıyla uyumlu mu?
Yönetmeliğin 8. maddesine göre eksperin tespitlerine, raporun sisteme girişine ilişkin bildirimden itibaren üç iş günü içinde itiraz edilebilir. İtiraz, sigorta başvurusu, tahkim ve dava adımları için Değer Kaybı Başvurusu yazımıza bakın.
Dkmrapor’da marka, model, kilometre, hasar geçmişi ve değişen parçalara göre değer kaybı raporunuzu dakikalar içinde hazırlayabilir, dilerseniz uzmana imzalatabilirsiniz. Değer kaybının ne olduğu ve kimden istendiği için Araç Değer Kaybı Nedir?, konunun tamamı için Araç Değer Kaybı Raporu ve Hesaplama sayfamıza bakın.
Kaynaklar: Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik (RG 12.06.2026/33278) m.2 (A.5) ve m.6; Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği (RG 12.02.2026/33166) m.6, 8; SEDDK Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinin Uygulanmasına İlişkin Genelge (2026/7) m.6; SEDDK Motorlu Araç Sigortaları Kapsamında Sigorta Eksperlerince Kullanılacak Rapor Şablonlarına İlişkin Genelge (2026/11) m.4 ve Ek-1.1; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.92. Metinler 26.10.2026’da resmigazete.gov.tr, seddk.gov.tr ve mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edildi. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Konunun ayrıntılı anlatımı: Araç Değer Kaybı